Eskil Özel Dedektif

Eskil'de ilk dikkat çeken, alandır: 1.701 kilometrekarelik yüzölçümüyle Aksaray'ın Merkez'den sonraki en geniş ilçesi olan Eskil, yaklaşık 28 bin nüfuslu ve kilometrekareye on altı kişi düşen seyrek bir yerleşimdir. Merkez'e 56 kilometre uzaklıktaki ilçe, Tuz Gölü havzasının güney ucuna doğru uzanan geniş bir tahıl ovasında yer alır. İlçe merkezindeki Merkez, Cumhuriyet, Fatih, Kayacık ve Hürriyet mahalleleri nüfusun büyük bölümünü barındırır.

Eskil'in kendi adliyesi vardır; hükümet konağının zemin katında hizmet verir. Aile, ticaret ve iş davalarına bakan bu birim, belge ve tebligat işlerini ilçede toplar. Saha çalışmasında ise mesafe ve mevsim belirleyicidir: Merkez'e 56 kilometre, çoğu zaman bir günün yarısı demektir; kışın kar ve rüzgâr, açık ovada yolu hızla zorlaştırır. Bu yüzden ilk olarak belgeler ve açık kaynaklar çalışılır; sahaya çıkılacaksa birkaç noktayı tek turda toplayacak biçimde planlanır.

Tahıl ve kuru tarım ekonomisi, ilçedeki dosya türünü de belirler. Hasat sonrası ürün satışından doğan alacaklar, tohum, gübre ve yem bayilerindeki uyuşmazlıklar ve sözlü anlaşmanın yaygın olduğu ticaret ilişkileri öne çıkar; sevk belgesi, tartı fişi ve dekont düzenli saklanmalıdır. Köydeki arazi ve ev üzerindeki miras uyuşmazlıkları ile kayıtlı adresi Eskil'de olup başka şehirde yaşayan kişinin adres tespiti ikinci grubu oluşturur. Açık ovada yabancı araç uzaktan görünür; bu yüzden gözlem hasat ve ekim dönemlerindeki yoğun yol hareketine yaslanır, sezon dışında kısa pencereler tercih edilir. Tapu kaydı avukat aracılığıyla alınır.

Eskil, Aksaray il merkezine kuş uçuşu yaklaşık 56 km uzaklıktadır; merkezle bağı güçlü olsa da kendi çarşısı ve gündelik düzeni vardır. İlçe yaklaşık 28.000 kişilik nüfusuyla Aksaray ilçeleri arasında 3. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 16 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Kırsal dokuda mesafeler uzun, yollar az ve hareket öngörülebilirdir. Eskil'de çalışma, sürekli gözlem yerine kritik güzergâh ve zaman noktalarına odaklanır; bu yaklaşım hem maliyeti hem de fark edilme riskini düşürür. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Sultanhanı, Aksaray Merkez, Ortaköy çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.