Bursa Özel Dedektif: OSB, Ticaret ve Aile Dosyalarında Delil

Bursa özel dedektif talepleri çoğu zaman Yıldırım'da yaşayan bir ailenin evlilik içi şüphesinden doğar. Kanıt Dedektiflik, İstanbul merkezli ekibiyle bu talebe şu yöntemle yaklaşır: talebin hukuka uygunluğunu önce sınar, sonra yalnızca kamuya açık alanda gözlem ve açık kaynak araştırması yürütür; ele geçen bulguları zaman damgalı bir Delil Dosyası olarak teslim eder. Saha çalışması il genelindedir; Gemlik'ten İnegöl'e, İznik'ten Mustafakemalpaşa'ya dosyanın gerektirdiği ilçede yerel koordinasyon kurulur.

Osmangazi, Yıldırım ve Nilüfer: aynı kent, üç ayrı saha ritmi

Bursa'nın yaklaşık 3,2 milyonluk nüfusunun üçte ikisine yakını üç merkez ilçede yaşar ve bu ilçeler saha açısından birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Osmangazi tarihi çarşıyı, adliyeyi, otogarı ve Demirtaş sanayisini bir arada taşır; Heykel'den Kapalıçarşı'ya uzanan yaya kalabalığı gözlemciyi gizler ama araçla izlemeyi neredeyse imkânsız kılar. Yıldırım ilin en sıkışık konut dokusuna sahiptir; dar sokaklar, yokuşlar ve birbirini tanıyan komşuluk ilişkileri yabancı bir aracın kısa sürede fark edilmesine yol açar. Nilüfer ise site tipi yerleşimin, büyük alışveriş merkezlerinin ve OSB'lerin ilçesidir; burada günlük hareket çoğunlukla güvenlikli site kapısı ile kapalı otopark arasında geçer.

Bu farkın pratik sonucu şudur: aynı kişinin bir günü üç ilçeye yayılabilir ve her birinde başka bir gözlem tekniği gerekir. Görükle'deki üniversite çevresinde yaya ağırlıklı, FSM Bulvarı üzerinde araç ağırlıklı, Setbaşı ve Emirsultan yokuşlarında ise kısa ve aralıklı gözlem tercih edilir. Ekip, sabah ve akşam saatlerinde Mudanya Yolu, Ankara Yolu ve İzmir Yolu kavşaklarında oluşan yoğunluğu planlamaya baştan dahil eder. Bursa'da bir aracı gözden kaçırmanın en sık nedeni trafik ışığı değil, çevre yolu bağlantılarındaki ani şerit değişimleridir.

OSB'ler ve vardiya düzeni: kurumsal dosyanın ağırlık merkezi

Bursa'da kurumsal inceleme taleplerinin büyük kısmı organize sanayi bölgelerinden gelir. Nilüfer'deki Bursa OSB, Nilüfer OSB ve Hasanağa OSB, Osmangazi'deki Demirtaş OSB ile Gürsu, Kestel, İnegöl ve Yenişehir'deki bölgeler; otomotiv ana ve yan sanayisini, tekstili, mobilyayı ve makine imalatını barındırır. Bu bölgelerde vardiyalı çalışma yaygındır; bu da mesai içini ve dışını birbirinden ayırmayı, kimin hangi saatte nerede olması gerektiğini belgelemeyi zorlaştırır.

Tekstil geleneği ve marka sahteciliği

Bursa'nın ipek ve dokuma geleneği, Koza Han'daki koza pazarından bugünkü tekstil ticaret merkezlerine kadar kesintisiz sürer. Bu yoğunluk, tescilli markaların taklitlerinin üretim ve dağıtım zincirine de zemin hazırlayabilir. Marka sahteciliği tespitinde amaç, piyasadan usulüne uygun test alımı yapmak, fatura ve sevkiyat izini kamuya açık noktalarda belgelemek ve avukatın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında başvuracağı delil tespiti talebine (HMK m.400 vd.) sağlam bir dayanak hazırlamaktır.

Rapor, devamsızlık ve ikinci iş

Vardiya sistemi, uzun süreli istirahat raporlarının ve ikinci bir işte çalışma iddialarının sık gündeme gelmesine yol açar. Raporlu olduğu hâlde başka bir atölyede çalıştığı ileri sürülen bir personel için gözlem; yalnızca kamuya açık alanlarda, sınırlı süreyle ve işverenin meşru menfaatiyle orantılı biçimde yapılabilir. Haklı fesih için işverenin elindeki süre, olayı öğrendiği günden başlayan altı iş günüdür (4857 sayılı Kanun m.26); vardiyalı OSB işletmelerinde bu süre hızla tükenir. Bu nedenle işverenin olayı "öğrendiği" an da Delil Dosyası'nda ayrıca kayda geçirilir.

Aile dosyaları: kalabalık konut dokusu, geniş akraba ağı

Bursa, Balkanlardan ve Anadolu'nun farklı bölgelerinden göç almış bir kenttir; 1989'da Bulgaristan'dan gelen göç dalgası bugün hâlâ mahalle dokusunda izlenebilir. Geniş aile ağları, bir ilişkinin ya da ikinci bir hayatın saklanmasını zorlaştırdığı kadar gözlem yapan kişinin fark edilme riskini de artırır. Evlilik içi şüphelerde en sık karşılaştığımız tablo, iş çıkışı ile eve dönüş arasındaki birkaç saatlik boşluktur: servisten inen kişinin her zamanki güzergâhın dışında bir noktaya geçmesi gibi.

Eş takibi dosyalarında Bursa'ya özgü bir başka unsur, kısa mesafeli kaçamak rotalarıdır. Mudanya sahili, Gölyazı, Cumalıkızık ve kış aylarında Uludağ, kentten bir saat içinde ulaşılabilen buluşma noktalarıdır. Bu noktalarda yapılan gözlem kamuya açık alanla sınırlı kalır; otel odası, konut içi ya da kapalı özel alan hiçbir koşulda kayda alınmaz. TMK m.166 kapsamındaki boşanma davalarında mahkemenin görmek istediği şey dramatik bir görüntü değil, tarih, saat ve yer bakımından tutarlı bir kronolojidir.

Bulgaristan göçünden gelen ailelerin yoğun olduğu mahallelerde akraba bağı sıkıdır; bir yakın kentin öbür ucunda otursa bile gün içinde haberleşme ve ziyaret hızlıdır. Bu nedenle adres tespiti taleplerinde kayıtlı adresle fiilen yaşanan adres arasındaki fark sık çıkar: Yıldırım'dan Nilüfer'in site mahallelerine taşınan, eski adresini ise borç ya da nafaka dosyasında geride bırakan kişiler gibi. Adres tespiti önce açık kaynak ve ilan izlerini tarar, ardından kişinin kamusal alanda göründüğü bir noktada kısa bir doğrulama yapar. Kapı zili çalınmaz, komşuya kimlik saklanarak soru sorulmaz; nüfus, tapu ve operatör kayıtları ise yalnızca avukatın mahkeme kanalıyla isteyebileceği kayıtlardır.

Merkez dışındaki Bursa: körfez, göl, ova ve dağ

İlin geri kalanı merkezden çok farklı saha koşulları sunar. Kuzeybatıda Mudanya deniz otobüsleriyle İstanbul'a bağlanır; kişinin İstanbul'da toplantıda olduğunu söylediği bir gün, Güzelyalı iskelesindeki biniş saatleriyle karşılaştırılarak doğrulanabilir. Gemlik limanı, serbest bölgesi ve ağır sanayisiyle lojistik ve depo kaynaklı dosyaların merkezidir. Doğuda İnegöl mobilya üretimiyle kendi başına bir ticaret kentidir; bayi ağları, sevkiyat ve tahsilat anlaşmazlıkları burada sık görülür. Mobilya üreticisi ile bayi arasındaki ilişki çoğu kez telefonla kurulur: model, adet ve vade sözlü konuşulur, mal kamyonla gider, tahsilat çek ya da havaleyle gelir. Alacak ödenmediğinde elde irsaliye, kamyon plakası ve birkaç yazışma kalır; bayi ve tedarikçi araştırması bu parçaları ticaret sicili, kamuya açık dava kayıtları ve bayinin vitrinindeki ürünlerle karşılaştırır. Gemlik'te ise liman ve serbest bölge hareketine ilişkin belgeler, yalnızca kamusal yoldan görülebilen sevkiyat saatleriyle eşleştirilir; gümrüklü alanın ve tesislerin içi gözlem dışıdır. İznik ise göl kıyısı, surları ve 2025'teki konsil yıl dönümüyle artan kültür turizmi sayesinde mevsimlik bir hareketlilik yaşar.

Güney ve batıda Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhaneli, Keles, Büyükorhan ve Harmancık gibi tarım, hayvancılık ve madencilik ağırlıklı ilçeler yer alır. Bu bölgelerde nüfus seyrek, köy yolları dardır ve plakası tanınmayan bir aracın birkaç saat içinde konuşulmaya başlanması olağandır. Bu yüzden kırsal Bursa'da sahaya çıkmadan önce açık kaynak araştırması daha ağırlıklı yürütülür ve dosyanın gerçekten yerinde gözlem gerektirip gerektirmediği titizlikle tartılır.

Uludağ ve kış koşulları

Uludağ, Bursa'da saha planlamasını mevsime bağlayan en önemli etkendir. Aralık ile mart arasında oteller bölgesine çıkan yol kar ve zincir uygulamasına tabi olabilir, teleferik seferleri ise rüzgâr ve sis nedeniyle durabilir. Kayak sezonunda gözlem yalnızca otel girişinin kamuya açık bölümü, otopark ve pist çevresiyle sınırlı tutulur. Yaz aylarında ise aynı yamaçlar piknik ve yayla trafiğiyle dolar; bu da hafta sonu gözlemlerinin başka bir takvimle planlanmasını gerektirir. Otel girişi ve otopark kamusal bölümdür; oda katları, restoran mutfağı ve personel alanları kapsam dışıdır. Hafta içi sakin geçen bir kayak otelinde kişinin kimlerle göründüğü, hafta sonu kalabalığında ise hangi saatte ayrıldığı, tutarlı bir kronolojiyle yazılır.

Bursa'da hangi dosya hangi sahada: bir bakışta özet

Yargı haritası: Uluyol'daki Bursa Adalet Sarayı, ilçe adliyeleri ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi

Bursa'nın ana adliyesi, Osmangazi'de Uluyol çevresindeki Bursa Adalet Sarayı'dır; Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Gürsu ve Kestel'deki dosyalar burada görülür. Gemlik, Mudanya, İnegöl, Mustafakemalpaşa, Karacabey, Orhangazi, Yenişehir, İznik, Orhaneli, Keles ve 2025'te yeniden açılan Harmancık'ın kendi adliyeleri vardır; Büyükorhan'ın dosyaları Orhaneli Adliyesi'ne bağlıdır. İlk derece kararlarına karşı istinaf incelemesi, Balıkesir, Çanakkale, Bilecik, Kütahya ve Yalova'yı da kapsayan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.

Ayrı bir aile mahkemesi bulunmayan Bursa ilçelerinde boşanma ve velayet davaları, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesinde yürür. Yetkili mahkemeyi dava türü ile tarafların yerleşim yeri belirler; dosyanın Osmangazi'de mi, İnegöl'de mi açılacağını avukatınızla birlikte saptamanız yerinde olur. Bizim işimiz, dosya Uluyol'daki Adalet Sarayı'na da bir ilçe adliyesine de gitse Anayasa m.38/6 ve HMK m.189/2 ölçütlerinden geçebilecek, yöntemi açıkça yazılmış bulgular üretmektir.

Komşu illere uzanan dosyalar

Bursa'nın ekonomik ağı il sınırında bitmez. Otoyol ve Osmangazi Köprüsü üzerinden Yalova ve İstanbul ile, Ankara Yolu üzerinden Bilecik ile, Karacabey hattı üzerinden Balıkesir ile her gün yoğun bir işe gidiş-geliş ve ticari trafik yaşanır. Haftası Bursa ile Yalova ya da İstanbul arasında bölünen çalışan veya eşin dosyasında gözlem, idari sınıra değil gerçek güzergâha göre kurulur.