Kahramanmaraş Özel Dedektif: Tekstil, Ova ve Yeniden Yapılanma

Kahramanmaraş'ta özel dedektif çalışması, 6 Şubat 2023 depremlerinin bu ilden başladığını hatırlamadan yapılamaz: ilk büyük deprem Pazarcık yakınlarında olmuş, ikincisi Elbistan ve Ekinözü çevresinde yaşanmıştır. Aynı il, Türkiye'nin tekstil ve gıda sanayisinin önemli merkezlerinden biridir; Maraş dondurması ve biberi ilin dışında da adıyla bilinen yerel ürünlerdir. Kanıt Dedektiflik Kahramanmaraş'ta duyguya değil hukuka uygunluğa yaslanır: İstanbul'dan yönetilen ekip, dosyanın gerektirdiği ilçede yerel koordinasyonla çalışır; yöntem yalnızca kamusal alan, açık kaynak ve zaman damgalı kayıttan ibarettir.

Önce saygı, sonra kapsam

Depremden sonra Kahramanmaraş'ta bir dosyanın ilk sorusu çoğu zaman teknik değil insani bir sorudur: kişi nerede, hayatta mı, ailesi nerede yaşıyor? Bu tür bir arayışta ilk ve asıl adres resmî makamlardır; Kanıt Dedektiflik hiçbir dosyada onların yerine geçmez ve kimseyi acele ettirmez.

Yaşadığı bilinen ama iletişimi kopmuş bir kişinin adresi ise ayrı bir dosyadır: adres tespiti sözleşmedeki adres ile kişinin fiilen yaşadığı yer arasındaki farkı, kamusal hareket ve açık kaynak izleriyle kapatmaya çalışır. Elde kalan son yazışma, kira dekontu, fatura ya da fotoğraf bu çalışmanın başlangıç noktasıdır.

Maraş'ın ticaret damarı: tekstil, gıda ve esnaf

Kahramanmaraş'ın ekonomisi birkaç ağır sektöre yaslanır ve her biri farklı bir delil sorusu doğurur. İplik ve dokuma işletmelerinde model, desen ve müşteri listesi asıl varlıktır; dondurma, biber ve tarhana gibi gıda markalarında ad ve görünüm değer taşır; esnaf ve bayi ağı ise alacak ve güven ilişkilerine dayanır.

Ad ve ambalaj taklidi marka sahteciliği çalışmasıyla satış noktasından alınan ürün, fiş ve fotoğrafla belgelenir.

Onikişubat ve Dulkadiroğlu: bir kent, iki ritim

Kahramanmaraş'ın merkezi, 2012'den itibaren iki ilçe olarak yönetilir. Onikişubat, adını 12 Şubat 1920'de Maraş'ın kurtuluşundan alır; nüfusu ildeki en büyük ilçedir ve Adalet Sarayı da bu ilçededir. Dulkadiroğlu ise adını 1337'den 1515'e kadar bölgeyi yöneten Dulkadiroğulları Beyliği'nden alır; Sütçü İmam, Gazipaşa ve İsmetpaşa gibi mahalleleri ve Yedikuyular Kayak Merkezi'yle kışın kente dışarıdan ziyaretçi çeken yüzüdür.

İki ilçede de yeniden yapılanma sürdüğü için saha çalışmasının belirleyicisi yeni düzendir. Şantiye ve iş makinesi trafiği güzergâhları değiştirir, güvenlik şeridi çekilmiş alanlara girilmez, hasarlı yapılar ve boşaltılmış mahalleler kamusal gözlem için güvenli noktalar değildir. Kışın hafta sonları Yedikuyular yönündeki araç hareketi kentin bir başka ritmini oluşturur ve bu trafik içinde aynı aracı izlemek zorlaşır.

Elbistan ve Afşin: ovanın ve santralin ilçeleri

Merkezden kuzeye doğru ilerleyen yol, iki ayrı kentin ekonomisine açılır. Elbistan yüksek bir ovada kurulmuş, tahıl ve şeker pancarı tarımının, şeker fabrikasının ve linyit havzasının ilçesidir. Afşin ise Çoğulhan çevresindeki Afşin-Elbistan termik santralleriyle bilinir; ilçede Eshab-ı Kehf (Yedi Uyurlar) Külliyesi de ziyaretçi çeker. Her iki ilçe merkezden 70 kilometreyi aşan bir uzaklıktadır ve kışlar sert geçer.

Santral ve madencilikle ilgili dosyalarda iki ayrı talep sık görülür: taşeron firmalardaki vardiyalı personelin işyeri dışındaki durumu ve tesis çevresindeki tedarikçi-ihale ilişkilerinden doğan alacaklar. Tesis alanı güvenlik bölgesi sayılabileceğinden alanın içi görüntülenmez; gözlem yalnızca kamusal yoldan, servis ve vardiya saatlerinde yapılır. Ovada tarım ürünü satışından doğan anlaşmazlıklar da ayrı bir dosya türüdür; hasat takvimi sonbaharda yoğunlaşır.

Güney kapısı: Pazarcık ve Türkoğlu

Pazarcık, 6 Şubat 2023'teki ilk depremin merkezine çok yakın bir ilçedir; Narlı ovası, Kartalkaya Barajı ve Gaziantep yönüne giden yollarıyla ilin güney girişini tutar. Türkoğlu merkeze yalnızca 23 kilometre uzaklıktadır, demiryolu istasyonuna ve güneye, Nurdağı ve Hatay yönüne açılan yola sahiptir. Güney kuşağında nüfus hareketi yoğundur: depremden sonra hem ilçelerden dışarı hem de başka illerden bu ilçelere yerleşenler olmuştur. Bu yüzden Pazarcık ve Türkoğlu dosyalarında çoğunlukla ilk soru, "kayıtlı adres ile fiilî yaşam yeri neden uyuşmuyor?" olur.

Bu ilçelerde bir adres dosyası çoğunlukla üç belgeyle açılır: eski kira sözleşmesi, son ödeme dekontu ve kişiyle yapılmış son yazışma. Narlı ovasında tarlada çalışan biriyle Türkoğlu'nda istasyon çevresinde kiracı olan birinin bıraktığı izler farklıdır; ilkini sabah toplanma noktaları ve tarla yolları, ikincisini mahalle düzeni ve güzergâh ele verir. Yalnızca kamusal yoldan görülebilen kısım, saat ve konumla kaydedilir. Kişinin Gaziantep, Hatay ya da başka bir ilde yaşadığı anlaşılırsa o ilde ayrı bir kapsam yazılır; komşulardan bilgi toplamak için kimlik saklanmaz ve kayıtlar içeriden öğrenilmez. Elde edilen bulgular, avukatın tebligat ya da alacak sürecinde kullanabileceği sıralı bir özet olarak teslim edilir. Tarih ve saat damgası taşımayan, kaynağı belli olmayan ya da yalnızca bir kişinin anlatımına dayanan notlar özete alınmaz; böylece avukat hangi bilginin kamusal bir kayda, hangisinin beyana dayandığını ayrı ayrı görür.

Göksun, Andırın ve Çağlayancerit: elma, orman ve ceviz

Batı ve kuzeybatıdaki dağlık kuşakta Göksun elma ve tahıl, Andırın orman ve yayla, Çağlayancerit ise coğrafi işaretli cevizle anılır. Burada mesafe, rakım ve kış belirleyicidir; kar yağınca yolların açılması gün alabilir, küçük yerleşimde yabancı plaka hemen fark edilir. Bu nedenle uzun bekleyiş yerine açık kaynak araştırması, belge incelemesi ve kısa, önceden planlanmış gözlem pencereleri tercih edilir. En sık talepler köydeki ev ve arazi uyuşmazlığı, ürün satışından alacak ve adresi belirsiz kişinin teyididir.

Aile dosyaları ve genç nüfus: dağılan hanelerin içinde

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, kente her eylülde öğrenci kiracı ve ailelerini getirir; kampüs çevresindeki kiralık daireler dönem başında el değiştirir. Çocuk ve genç güvenliği işlerinde bir yanda ailenin endişesi, öte yanda gencin mahremiyeti tartılır; reşit bir gencin özel hayatı TCK m.134 ile korunduğundan kapsam, kampüs çevresi gibi kamusal noktalarla ve yazılı olarak sınırlandırılır.

Depremin ardından eşlerden birinin başka bir ilde çalışması, çocukların başka şehirlerde okula gitmesi, ailenin geçici barınma ile kalıcı konut arasında ikiye bölünmesi boşanma ve velayet dosyalarında asıl soruyu belirler: kim nerede, kiminle yaşıyor? Boşanma davası delili çalışmasında eşlerin beyan ettiği yaşam düzeni kamusal kayıtlar ve zaman damgalı gözlemle sınanır; kusurun değerlendirilmesi TMK m.161-166 çerçevesinde avukata kalır. Çocuğun gün içindeki düzeni belgelenirken kimliği ve görüntüsü gereksiz yere çoğaltılmaz.

Saha takvimi: kış, yayla ve hasat

Kahramanmaraş'ta mevsim, hangi ilçede nasıl çalışılacağını belirler. Aşağıdaki tablo genel bir çerçevedir; her dosyada tarih ve ilçe yazılı kapsamda ayrıca belirtilir.

Yaylalar ve köyler yaz aylarında bir başka nüfusla dolar; bu yüzden aynı adreste yıl boyu oturan ile yalnızca yazın bulunan kişiyi ayırmak, adres tespitinde önemli bir ayrıntıdır.

Dosyanız hangi adliyede?

Bölge Adliye Mahkemesi düzeyindeki istinaf incelemesi Gaziantep'te yapılır. Depremden sonra bazı adliye birimleri geçici ya da yeni binalarda hizmet verdiği için güncel adres ve yetki bilgisi için ilgili adliyenin resmî sitesi esas alınmalıdır.

Kanıt Dedektiflik Kahramanmaraş'ta nasıl çalışır?

Her başvuru ücretsiz bir ön görüşmeyle açılır; Kanıt Yöntemi'nin altı basamağı sırayla işler: hukuka uygunluk ön testi, yazılı kapsam, saha gözlemi ve açık kaynak araştırması, zaman damgalı kayıt, delil zinciri kontrolü, avukat brifingi. Dinleme, araca GPS yerleştirme ve hesap ele geçirme gibi istekler ön testte kabul edilmez. Kahramanmaraş'ta büromuzun ofisi bulunmaz; çalışma İstanbul'daki ekipçe yürütülür, gerekli ilçede yerel koordinasyon kurulur. Aile dosyalarında ve kayıp yakın başvurularında yazılı kapsam acele ettirmeden hazırlanır.

Kahramanmaraş dosyaları sık sık il sınırını aşar: güneydeki Pazarcık ve Türkoğlu hattı Gaziantep ve Osmaniye ile, batıdaki Göksun ve Andırın çevresi Adana ile, doğuda Nurhak ve Elbistan hattı ise Malatya ile bağlantılıdır. Hukuka uygun bir dosyaya dönüşüp dönüşmeyeceğini baştan görmek isterseniz, Maraş'tan iletişim sayfası üzerinden ücretsiz bir ön görüşme talep etmeniz yeterlidir.