Çanakkale Özel Dedektif: Boğaz Geçişleri, Adalar ve Biga'da Delil

Çanakkale'de bir kişinin hareketi çoğu zaman bir iskeleden, bir feribot sırasından ya da bir köprü geçişinden geçer. Boğaz, ilin hem kimliği hem de en büyük saha gerçeğidir: iki yaka arasındaki yolculuk dakikalarla ölçülür ama karşı kıyıdaki hayat başka bir ilçenin düzenine aittir. Kanıt Dedektiflik, bir Çanakkale özel dedektif talebini bu coğrafyaya göre kurar. İstanbul merkezli ekip il genelinde hukuka uygun gözlem ve açık kaynak araştırması yürütür; dosyanın gerektirdiği yerde, özellikle ada ve ilçe çıkışlarında yerel koordinasyon kurulur. Bulgular, avukatınızın değerlendirebileceği zaman damgalı bir Delil Dosyası olarak teslim edilir.

Boğaz bir geçittir: iskele, feribot ve 1915 Çanakkale Köprüsü

Çanakkale'nin merkezi ile Eceabat ve Kilitbahir arasında feribotlar sürekli gidip gelir; kuzeyde Lapseki ile Gelibolu arasında hem feribot hem de 18 Mart 2022'de hizmete giren 1915 Çanakkale Köprüsü bulunur. Köprü, Malkara–Çanakkale Otoyolu'nun parçasıdır ve ilin Avrupa ile Asya yakalarını ilk kez bir köprüyle birbirine bağlamıştır. Bu üç geçiş biçimi, delil açısından birbirinden çok farklıdır.

Bu tabloyu okurken şuna dikkat etmek gerekir: iskelede bir kişinin bineceğini görmek, onun karşı yakada nereye gittiğini göstermez. Boğaz geçişi içeren dosyalarda bu yüzden karşı kıyıdaki çıkış noktasında ayrı bir gözlem planlanır ve iki kayıt, tarih ve saat eşleşmesiyle Delil Dosyası'nda birleştirilir. Bilet ve yolcu bilgisi özel kişiye açık değildir; bu bilgiye ulaşmanın tek hukuka uygun yolu, davanın görüldüğü mahkemeden avukatınızın yapacağı taleptir. Kimlik taklidiyle iskele görevlisinden bilgi almak ise suçtur ve delil değeri taşımaz.

Boğaz ya da ada geçişi içeren bir dosyada ilk görüşmeden önce şunların netleşmesi sürecin hızını artırır:

• Kişinin olağan güzergâhı ve kullandığı iskele ya da köprü
• Şüphe edilen günlerin tarihleri ve kişinin o günlerde verdiği açıklama
• Kullandığı araç ve olası ikinci araç bilgisi
• Karşı yakada ya da adada bilinen adres, işyeri veya tanıdıklar (kendiliğinden öğrenilmiş, hukuka uygun bilgiler)
• Dönüş yolculuğunun beklenen günü ve saati

Merkez, kordon ve üniversite: bir öğrenci kenti

Çanakkale Merkez, yaklaşık 200 bin nüfusuyla ilin kalbidir ve gündelik hayatı Kordon boyuna, Saat Kulesi çevresindeki çarşıya ve Çimenlik Kalesi'ne yaslanır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nin Terzioğlu Yerleşkesi ise kentin ritmini akademik takvime bağlar: eylülde kiralık daire arayan öğrenciler, haziranda boşalan sokaklar. Bu mevsimsellik saha çalışmasını doğrudan etkiler; yaz aylarında ayrıca Troya ve Gelibolu Yarımadası'na gelen turistler Kordon'u kalabalıklaştırır.

Öğrenci kentinde dosyalar iki yönde toplanır. Ebeveynler, başka şehirden gelen bir gencin çevresine dair kaygılarıyla çocuk ve genç güvenliği araştırmasına başvurur; genç bir yetişkinse kişisel veri hakları ayrıca gözetilir ve kapsam yazılı olarak ebeveynin meşru kaygısıyla orantılı belirlenir. Kiracı hareketliliği yüksek olduğundan adres tespiti de sık gelen bir taleptir. Aile dosyalarında ise Kordon, çarşı ve iskele çevresi yaya ağırlıklı gözlem noktalarıdır; konut girişleri ve kapalı alanlar gözlem dışıdır.

Biga, Çan ve Yenice: sanayi ve maden aksı

İlin doğusunda saha bambaşka bir karaktere bürünür. Biga nüfus bakımından ikinci büyük ilçedir; Biga OSB ve D-200 üzerindeki ticaret trafiğiyle ilin sanayi kapısı gibi çalışır. Çan linyit ocakları ve termik santralle maden ve enerji aksının merkezidir. Yenice ise ilin en geniş ama en seyrek nüfuslu ilçelerinden biri olarak orman ve dağ köylerinden oluşur.

Bu hatta öne çıkan dosyalar kurumsaldır. Vardiya ve mesai çelişkileri, iş kazası bildirimleri ve tedarikçi seçimlerinde güvenilirlik ilk sıradadır. Madenlerde ve enerji tesislerinde iş kazası sonrası sigorta ve tazminat boyutu ise avukat aracılığıyla yürütülür; amaç çalışanı suçlamak değil, olguyu belgeyle doğrulamaktır. Merkezden uzaklık da planlamayı etkiler: Biga merkeze yaklaşık 72, Yenice 77 kilometre mesafededir ve sahaya ulaşım süresi kapsam yazısında ayrıca gösterilir.

Gelibolu Yarımadası: anma günleri ve ziyaretçi dalgaları

Eceabat ve Gelibolu, Gelibolu Tarihi Milli Parkı'nın ev sahibi ilçelerdir. 18 Mart ve 25 Nisan çevresinde yurt içi ve yurt dışından gelen ziyaretçi dalgası, normalde sessiz olan bu ilçeleri kısa süreliğine kalabalıklaştırır. Konaklama, tur ve ulaşım hizmetleri bu dönemde yoğunlaşır; bu da sahte konaklama ilanları, tur dolandırıcılığı ve ziyaretçi odaklı küçük suçların da arttığı bir dönem anlamına gelir.

Yarımada, kayıp kişi dosyaları açısından ayrı bir dikkat gerektirir. Orman, tepe ve kıyı yolları aranan kişinin son görüldüğü yeri tespit etmeyi güçleştirir; bu yüzden ilk saatlerde kolluğa başvuru, ardından kamuya açık kayıtların, feribot noktalarının ve yol güzergâhlarının hızla taranması gerekir. Kayıp kişi araştırması kolluk sürecinin yerine geçmez, onu tamamlar.

Gökçeada ve Bozcaada: adaların lojistiği

Gökçeada Kabatepe'den, Bozcaada ise Geyikli'den kalkan feribotla ulaşılan iki adadır. Gökçeada'nın hattı Kabatepe ile Kuzulimanı arasında yaklaşık bir buçuk saatlik bir yolculuktur ve rüzgâr nedeniyle sefer iptalleri görülebilir. Bozcaada'nın hattı daha kısadır ama sezonda yoğunlaşır. İki ada da kışın sakindir, yazın ise yerleşik nüfusun çok üzerinde ziyaretçi ağırlar.

Adalarda saha çalışması, gidiş-dönüş planının kendisiyle başlar. Dönüş seferi iptal olabilir; bu nedenle ekip adaya gitmeden önce alternatif plan hazırlar ve masrafı kapsamda ayrıca gösterir. Küçük nüfus, yabancı bir kişinin hemen dikkat çekmesi demektir; yaz aylarında kalabalık bunu hafifletir, kışın ise yerinde gözlem çoğu zaman yapılmaz, açık kaynak araştırmasıyla yetinilir. Adada da konutun ve kapalı mekânların içi gözlem kapsamına girmez.

Rüzgâr, sis ve takvim: boğazda planlama

Çanakkale'de hava, plan yapan herkesin ilk muhatabıdır. Güçlü rüzgârlar boğaz ve ada seferlerini aksatabilir; yoğun sis boğazdaki gemi trafiğini ve feribot seferlerini etkileyebilir. Yaz aylarında ise turist yoğunluğu iskele sıralarını uzatır ve araç kuyruğu saatlerce sürebilir. Bu nedenle kapsam yazısında hava durumuna bağlı bir yedek gün ayrılır; aynı gün iki yakada gözlem gereken dosyalarda ekip ikiye bölünür ve her ekibin kaydı ayrı bir zaman damgasıyla tutulur. Plansız bir bekleme hem maliyeti artırır hem de kişinin fark edilme riskini yükseltir.

Ezine, Bayramiç, Ayvacık ve Lapseki: tarım, zeytin ve kıyı

İlin güneyi ve batısı tarım ve kıyı turizmiyle şekillenir. Ezine peyniri ve tarımsal üretimiyle, Bayramiç Kaz Dağları eteklerindeki ova tarımıyla, Ayvacık ise zeytin, Assos ve Küçükkuyu kıyılarıyla bilinir. Lapseki köprünün ayaklarından birine ev sahipliği yapar; büyük altyapıların çevresinde arsa ve konut hareketliliğinin artması doğaldır.

Bu bölgelerde mevsimlik tarım işçisi hareketi, miras ve arazi paylaşımı, zeytinlik ve tarla satışlarında dolandırıcılık şüphesi ile yazlık ve pansiyon işletmelerinde sezonluk personel dosyaları öne çıkar. Satıcının satış yetkisi ile tapu kaydı kamuya açık kaynaklardan, zeytinliğin ya da tarlanın gerçek durumu ise kısa bir saha ziyaretiyle doğrulanır. Tarımsal ürün ticaretinde yeni bir alıcı ya da tedarikçiyle çalışmadan önce bayi ve tedarikçi araştırması ticaret sicili ve kamuya açık kayıtlar üzerinden yapılır.

Çanakkale Adalet Sarayı, ilçe adliyeleri ve Bursa'ya giden istinaf yolu

Çanakkale'nin ana adliyesi Merkez'deki Çanakkale Adalet Sarayı'dır; Eceabat ve Bozcaada'nın ayrı adliyesi yoktur ve bu ilçelerin dosyaları da burada görülür. Dokuz ilçede (Ayvacık, Bayramiç, Biga, Çan, Ezine, Gelibolu, Gökçeada, Lapseki ve Yenice) bağımsız adliye teşkilatı çalışır. İlk derece kararlarına karşı istinaf incelemesini Bursa Bölge Adliye Mahkemesi yapar; yani Çanakkale dosyaları, İstanbul ya da Edirne'nin değil, Bursa'nın bölge adliyesine gider.

Ayrı bir aile mahkemesi kurulmamış ilçelerde aile davalarına asliye hukuk mahkemesi, aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Dosya hangi mahkemeye giderse gitsin, Anayasa m.38/6 ve HMK m.189/2 ölçütlerine dayanabilecek, nasıl elde edildiği yazılı bulgular hazırlamak bizim payımıza düşer.

Balıkesir ve Tekirdağ ile komşuluk

Çanakkale'nin hareketi il sınırında durmaz. Çan ve Biga hattında Balıkesir ile, Gelibolu Yarımadası ve köprü bağlantısı üzerinden Tekirdağ ile gündelik bir ticaret ve işe gidiş-geliş akışı vardır. Bir kişinin haftası Balıkesir ya da Tekirdağ tarafıyla paylaşılıyorsa gözlem planı il sınırına değil, kişinin fiilen izlediği güzergâha göre yapılır.

Kaybolan bir yakınınız varsa kayıp kişi dosyalarında ilk 48 saat rehberini okuyabilirsiniz.