Osmaneli Özel Dedektif

Eski adı Lefke olan Osmaneli, il merkezine yirmi beş kilometre uzaklıkta, Bilecik'in kuzeyinde yer alır ve Marmara yönüne giden yolların üzerindedir. İlçenin nüfusu yirmi iki bin dolayındadır; çarşı, belediye ve devlet daireleri küçük bir merkezde toplanır, geri kalan nüfus çevre köylerde yaşar. Kilometrekareye kırk beş kişi düşer; yerleşim seyrek, yollar ise Bursa, Sakarya ve Eskişehir yönüne açılan bir geçiş niteliğindedir.

Saha çalışmasında Osmaneli'nin belirleyici özelliği, geçiş konumudur. Aile ya da iş nedeniyle Bursa, Sakarya ve İstanbul yönüne sık gidip gelenler için ilçe bir uğrak noktasıdır; bu yüzden gözlem ilçe içinde değil, kişinin gerçek güzergâhı üzerinde planlanır. İlçe merkezinde yabancı bir araç dikkat çeker; gözlem çok kısa, aralıklı ve ana yol üzerinden yapılır. Köy yollarında ise tanınmayan plaka saatler içinde konuşulmaya başlar. Kışın don ve sis, ilkbaharda yağmur toprak yolları kullanılmaz kılabilir.

Osmaneli'ne gelen talepler önce aile ve adres başlıklarında toplanır. Marmara yönüne iş için gidip gelen kişilerde iş çıkışı ile eve varış arasındaki süre, evlilik içi şüphelerin ana sorusudur; kişinin telefonuna ya da konum verisine erişilmez, kamuya açık yollarda gözlem yapılır. Bunun dışında miras kalan tarla ve arazi payları, taşınan ya da bağı kopan yakınların adres tespiti ve yaşlı akrabaların mal varlığı üzerinden yürütülen dolandırıcılık girişimleri ayrı bir dosya grubudur. Tapu, banka ya da nüfus gibi korunan kayıtlar gerekiyorsa avukatınız bunları mahkemeden ister. Osmaneli'ndeki dosyaların çoğunda başarı, tek bir gözlemin netliğinden değil, birbirini destekleyen kayıtların sayısından gelir: tarihli gözlem, kamuya açık sicil ve ilan kayıtları ve olayların sırası bir arada okunur.

Osmaneli ile Bilecik merkezi arasındaki yaklaşık 25 km'lik mesafe, iş ve okul için her gün aşılan bir mesafedir. İlçe yaklaşık 22.000 kişilik nüfusuyla Bilecik ilçeleri arasında 3. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 45 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Osmaneli'nde saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Bilecik Merkez, Gölpazarı, Söğüt çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.