Kayapınar Özel Dedektif

Kayapınar'ın hikâyesi bir köyün şehre dönüşme hikâyesidir. 1990'ların başında Peyas adlı küçük bir yerleşimken belediye olan bu yer, bugün il merkezinin en kalabalık ilçesidir; Peyas Mahallesi bir dönem Türkiye'nin en kalabalık mahallesi olarak kayıtlara geçti. Huzurevleri, Diclekent Bulvarı çevresi ve Peyas planlı caddeleri, yeni site ve apartman bloklarıyla Diyarbakır'ın en yeni yüzünü oluşturur. İlçe, Şanlıurfa ve Elazığ yollarının kesiştiği noktada durduğu için şehirlerarası otobüs terminaline ve il dışına çıkan ana akslara da yakındır.

Bu yapı saha çalışmasını belirler. Geniş bulvarlarda araçla izleme kolaydır, ama aynı bulvarlar akşam saatlerinde yoğunlaşır ve izlenen aracın kısa sürede gözden kaybolmasına yol açabilir. Site girişleri ve kapalı otoparklar özel alandır; gözlem, girişi gören kamusal bir noktadan yapılır, kişinin site içindeki hareketi belgelenmez. Terminal çevresi şehre giriş çıkışları görmek için uygun bir noktadır, ancak kalabalıkta dikkat çekmeden durmak ayrı bir titizlik ister.

Kayapınar'dan gelen talepler ağırlıkla aile dosyalarıdır: evlilik içi şüphe, boşanma sürecinde beyan edilen yaşam düzeninin doğrulanması ve velayet. Yeni konutların önemli bir bölümü kiracılarla doludur; bu yüzden nüfus kaydındaki adres ile fiilen oturulan daire çoğu zaman aynı olmaz ve adres teyidi her dosyanın ilk adımı hâline gelir.

Terminal ve Şanlıurfa yolu hattı, şehir dışına gidip gelen kişilerin hareketini belgelemek için de elverişlidir: bir kişinin hangi günlerde il dışına çıktığı, kamusal alandaki geliş gidişlerin zaman damgalı kaydından anlaşılabilir. Bilet, yolcu ve araç kayıtları ise dedektif tarafından sorgulanmaz; bu kayıtlara yalnızca mahkeme kararıyla ulaşılır.

Kayapınar ile Diyarbakır merkezi arasındaki yaklaşık 6 km'lik mesafe, iş ve okul için her gün aşılan bir mesafedir. İlçe yaklaşık 454.000 kişilik nüfusuyla Diyarbakır ilçeleri arasında 1. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 946 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Kayapınar'da cadde ve yollar fazla kalabalık değildir; bu, yabancı bir aracın veya kişinin fark edilme ihtimalini artırır. Gözlem kısa, hedefli ve önceden çalışılmış zaman dilimlerine sıkıştırılır. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Yenişehir, Bağlar, Sur çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.