Alpu Özel Dedektif

Alpu, Eskişehir ovasının doğu ucunda, il merkezine kırk kilometreye yakın mesafede, yaklaşık 765 metre yükseklikte yer alır. Ankara-Eskişehir demiryolu hattı ilçeden geçer ve ilçenin bir tren istasyonu vardır; Odunpazarı, Beylikova ve Mihalıççık yönüne giden yollar ilçeyi birbirine bağlar. Merkezde Fatih, Fevzipaşa, Kemalpaşa ve Yunusemre mahalleleri bulunur; Ağaçhisar, Başören ve Mamure gibi eski köyler de bugün mahalle statüsündedir.

Alpu denince akla ilk gelen lületaşıdır. Yalnızca Eskişehir ilinde çıkarılan bu hafif ve beyaz taş, Alpu'ya bağlı mahallelerdeki ocaklarla ilişkilendirilir; işlenmiş pipo ve süs eşyası olarak yurtiçi ve yurtdışı pazara gider. Taşın kıymeti, taklit ürünlerin de önünü açar: plastik ya da farklı bir malzemeden yapılmış ürünün lületaşı diye satılması, hem alıcıya hem üreticiye zarar verir. Alpu'nun nüfusu 1990'da on sekiz bini aşarken bugün on bin dolayına inmiştir; yerleşim ova boyunca dağınıktır.

Bu nedenle Alpu'dan gelen taleplerde iki başlık öne çıkar. Birincisi ticari: lületaşı ocağı ortaklığında paylaşım uyuşmazlığı, sahte ürün şüphesi ve satış ağındaki bayi sorunları. İkincisi aile ve arazi: ilçeden büyük kente ya da yurt dışına gidenlerin adresi, miras kalan tarlanın kullanımı. Ocaklar özel mülkiyet ve çalışma alanıdır; içeri girilmez, çalışanlarla kimlik saklanarak görüşülmez. Kamusal yoldan görünen sevkiyat ve nakliye hareketi, açık kaynaktaki satış ilanları ve alınan örnek ürün birlikte Delil Dosyası'na girer; üründen alınan örnek, ilgili uzman tarafından incelenir.

İl merkezinden yaklaşık 39 km uzakta bulunan Alpu, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. İlçe yaklaşık 9.700 kişilik nüfusuyla Eskişehir ilçeleri arasında 6. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 9 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Alpu'da saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Beylikova, Mahmudiye, Odunpazarı çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.