Çanakçı Özel Dedektif

Çanakçı'yı harita üzerinde bulmak için Görele'den güneye bakmak yeterlidir: kıyının hemen arkasında başlayan yamaçlara çıkan yol, ilçeyi kıyı yolundan içeri çeker. Giresun Merkez'e 52 kilometre uzaklıktaki ilçe, 142 kilometrekarelik alanda yaklaşık 5.800 kişilik bir nüfusa sahiptir. Merkez, Orta, Cami Yanı ve Beyli mahalleleri ilçenin yerleşim düzenini oluşturur; ilçe merkezi bile bir köy ölçeğindedir.

Bu ölçek saha çalışmasını belirler. Çanakçı'da herkes birbirini tanır; bir araç ya da yabancı bir yüz, aynı sokakta iki kez görüldüğünde konuşulur. Bu yüzden ilçede doğrudan gözlem çoğu zaman en son başvurulan yöntemdir; önce belge, tapu ve açık kaynak çalışması yapılır, saha ise yalnızca tek bir gün ya da birkaç kısa pencerede, kamusal yoldan uygulanır. Çanakçı'da kimseye soru yöneltilmez; ne komşuya ne de muhtara başvurulur. Hasat ağustosta ilçeyi hareketlendirir; kış aylarında ise yollarda yağış ve sis hareketi yavaşlatır. Küçük ilçelerde kayıtlı adres ile fiilî yaşam yeri sık ayrışır: Çanakçı'da adresi Merkez mahallesi görünen bir kişinin gerçekte Görele'de ya da kıyıdaki başka bir ilçede yaşadığı görülebilir.

Çanakçı dosyalarında göç etmiş ailelerin mirası, hisseli fındık bahçeleri, kapalı evlerin kullanımı, yıllardır görülmeyen yakınların adresi ve ortakçıyla sözlü anlaşmalar öne çıkar. Çanakçı dosyaları Görele Adliyesi'nde görülür. Dolayısıyla ilçedeki bir uyuşmazlığın hukuki süreci kıyıya, Görele'ye taşınır ve Delil Dosyası o mahkemenin düzenine göre hazırlanır.

İl merkezinden yaklaşık 52 km uzakta bulunan Çanakçı, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. İlçe yaklaşık 5.800 kişilik nüfusuyla Giresun ilçeleri arasında 15. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 41 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Çanakçı'da saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Görele, Doğankent, Güce çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.