Şiran Özel Dedektif

Şiran'a giden yol yüksekliğe doğru tırmanır: merkeze yaklaşık 42 kilometre uzaklıktaki ilçe, 965 kilometrekarelik alanında 18 bin kişiye ev sahipliği yapar. Kelkit Çayı'nın yukarı havzasında yer alan yerleşim, dağlık ve soğuk bir iklime sahiptir. Köyler geniş bir alana dağılmıştır; ilçe merkezi küçük bir çarşı ve kamu binalarından oluşur.

Bu yapıda hayat mevsime bağlıdır. Yazın yaylalar ve köyler canlanır, tarla ve hayvancılık işleri yoğunlaşır; kışın ise nüfus ilçe merkezine, Gümüşhane'ye ve büyük şehirlere çekilir. Köylerdeki evlerin bir bölümü uzun süre kapalı kalır. Böyle bir ortamda yabancı bir aracın görülmesi bir günde yayılan bir haberdir; ekip bu yüzden köy içinde beklemez, kısa ve belgeye dayalı çalışır.

Şiran dosyalarında göç etmiş ailelerin köydeki ev ve arazi paylaşımı, yıllardır görülmeyen akrabanın adresi ve hayvan alacakları öne çıkar. Yazısız anlaşmalar zamanla uyuşmazlığa dönüşür; kimin hangi tarlayı, hangi otlağı kullandığı hatırlanmaz olur. Saha çalışması bu durumda kamusal yoldan görünen fiilî kullanımı tarihli kayıtla belgeler, belge incelemesini avukatın resmî taleplerine bırakır. Kar ve buzlanma yolları aksatabildiği için ziyaret yedek günle planlanır ve çoğu zaman bahara bırakılır. Şiran'ın kendi adliyesi vardır.

Kış ayında ilçe merkezinde sabah buzlanması ve kar, görüntü kalitesini düşürür; bu nedenle çekimler gün ışığına ve hava penceresine göre ayarlanır. Dosyanın aciliyeti yoksa saha çalışması bahara bırakılır ve kış boyunca belge ile açık kaynak çalışması sürdürülür.

İl merkezinden yaklaşık 42 km uzakta bulunan Şiran, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. TÜİK tabanlı verilere göre ilçe, yaklaşık 18.400 kişilik nüfusuyla Gümüşhane ilçeleri arasında 3. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Şiran'da saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Hareketin Kelkit, Gümüşhane Merkez, Torul gibi yakın ilçelere uzanması ihtimali, dosya açılırken planlamaya dahil edilir.