Sultangazi Özel Dedektif

Sultangazi'nin hikâyesi, 1970'lerden itibaren yoğunlaşan göçle Anadolu'nun farklı illerinden gelen ailelerin taş ocaklarının ve tarlaların üzerine kurduğu gecekondularla başlar; ilçe 2008'de Gaziosmanpaşa'dan ayrılarak kuruldu. Gazi, Habipler, Cebeci, Esentepe, 50. Yıl, Uğur Mumcu ve Zübeyde Hanım gibi mahallelerde bugün eski gecekondu, birkaç katlı aile apartmanı ve kentsel dönüşümle yükselen yeni bloklar yan yana durur. Nüfusun önemli kısmı akrabalık ve hemşehrilik ağlarıyla birbirine bağlıdır; düğünler, cenazeler ve dernek toplantıları mahallenin sosyal takvimini belirler. Kuzeyde yerleşim, Alibeyköy Barajı havzasına ve orman alanlarına doğru seyrekleşir.

Bu sosyal doku saha çalışmasının en belirleyici unsurudur. Komşuların, esnafın ve akrabaların birbirini tanıdığı sokaklarda yabancı bir yüz ya da aynı noktada bekleyen bir araç birkaç saat içinde konuşulur. Bu yüzden gözlem ana cadde üzerindeki duraklardan, kalabalık pazar yerlerinden ve farklı günlere yayılmış kısa pencerelerden kurulur. Kişi hakkında çevreye soru sormak onu uyarmanın en hızlı yoludur ve çoğu dosyada tercih edilmez. Kentsel dönüşüm ayrı bir başlıktır: İnşaat süresince kirada oturan hak sahiplerinin nüfus kaydındaki adresi çoğu zaman yıkılan eski evi gösterir.

Sultangazi'den gelen talepler büyük ölçüde aile hukukuyla ilgilidir. Boşanma sürecinde ayrı yaşayan eşin nerede ve kimle kaldığı, velayet uyuşmazlığında çocuğun gerçekte hangi evde ve kimin bakımında büyüdüğü, dönüşüm sonrası taşınan borçlunun ya da mirasçının güncel adresi en sık sorulan konulardır. Evden ayrılan bir genç ya da ailesiyle iletişimi kesen bir yakın için kayıp kişi araştırması da düzenli gelen işlerdendir.

Sultangazi ile İstanbul merkezi arasındaki yaklaşık 14 km'lik mesafe, iş ve okul için her gün aşılan bir mesafedir. İlçe yaklaşık 529.000 kişilik nüfusuyla İstanbul ilçeleri arasında 8. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 14.306 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Bu yoğunlukta gözlem, araç yerine çoğunlukla yaya ve toplu taşıma üzerinden kurgulanır; kalabalık hem görünmezlik sağlar hem de hedef kişinin kısa sürede kaybedilmesi riskini artırır. Bu nedenle Sultangazi'de gözlem planı en az iki kişiyle ve önceden belirlenmiş devir noktalarıyla yapılır. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Gaziosmanpaşa, Başakşehir, Esenler çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.