Nurhak Özel Dedektif

Nurhak'ın idari tarihi kısa ve hızlıdır: Elbistan'a bağlı bir köy olarak başladı, 1944'te bucak merkezi, 1971'de belediye, 1990'da 3644 sayılı Kanun'la ilçe oldu. Bu hızlı yükselişin ardından nüfus gerilemeye başladı: 2000'de 17 bini aşan nüfus bugün 12 bin dolayına indi. İlçe merkezi 1.398 metre rakımdadır; merkeze kuş uçuşu yaklaşık 63 kilometre uzaklıktadır ve Elbistan ile Ekinözü'ne komşu, 1.000 kilometrekareyi aşan bir dağ alanını kapsar.

İlçenin 16 mahallesi arasında Ağcaşar, Barış, Biçin, Hüyük, Kıyılar ve Pınarbaşı bulunur; çoğu bir köy ve onun çevresindeki yerleşimdir. Geçim hayvancılığa, dağ tarımına ve yayla ekonomisine dayanır. Bu dağınık düzen, adres tespitinde ve miras dosyalarında belirleyicidir: tarla ve ev ilçede kalır, aile fertleri çoğunlukla Kahramanmaraş merkezde, İstanbul'da ya da yurt dışındadır. Depremden sonra yaşam yeri değişen ailelerde "evi kim kullanıyor, kim kiracı?" sorusu daha sık gelir.

Nurhak'ta saha çalışması mesafe ve rakımla sınırlanır. Kış aylarında yollar kapanabilir; yağış ve sis de gözlemi güçleştirir. Küçük bir merkezde herkes birbirini tanıdığı için uzun bekleyiş yerine sabit, kısa ve önceden planlanmış pencereler, açık kaynak araştırması ve belge incelemesi öne çıkar. Gelen talepler köydeki ev ve arazi üzerindeki aile içi uyuşmazlıklar, hayvan ve ürün satışından doğan alacaklar, adresi belirsiz borçlu ya da kiracının teyidi ve evlilik öncesi geçmiş araştırmasıdır. Hiçbir komşu ya da muhtar kimlik saklanarak sorgulanmaz.

Nurhak, Kahramanmaraş il merkezine kuş uçuşu yaklaşık 63 km uzaklıktadır; merkezle bağı güçlü olsa da kendi çarşısı ve gündelik düzeni vardır. İlçe yaklaşık 11.700 kişilik nüfusuyla Kahramanmaraş ilçeleri arasında 10. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 11 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Kırsal dokuda mesafeler uzun, yollar az ve hareket öngörülebilirdir. Nurhak'ta çalışma, sürekli gözlem yerine kritik güzergâh ve zaman noktalarına odaklanır; bu yaklaşım hem maliyeti hem de fark edilme riskini düşürür. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Ekinözü, Çağlayancerit, Elbistan çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.