Ulubey Özel Dedektif

Altınordu'dan güneye çıkıldığında ilk iç ilçe Ulubey'dir ve il merkezine yalnızca 16 kilometre uzaklıktadır. Yaklaşık 18 bin nüfuslu ilçe, 295 kilometrekarelik alana yayılmış köy ve mahalleden oluşur; Çatallı, Yukarıkızılen, Yenisayaca, Ohtamış ve Gündüzlü nüfus bakımından öne çıkan yerleşimlerdir. Bu yakınlık, Ulubey'i kıyıdaki iş hayatıyla iç kesimdeki tarım hayatı arasında köprü kılar: bir ev şehirde, bir bahçe köyde olabilir.

Saha çalışması açısından bu çifte yaşam belirleyicidir. Pek çok hane gün içinde Altınordu'ya gidip akşam Ulubey'e döner; bu yüzden bir kişinin hareketi önce kıyı yolunda ve Altınordu'da, ardından ilçeye çıkan yolda belgelenir. Hasat ağustosta bahçe yollarını ve köy meydanlarını canlandırır, ancak bahçe içi her zaman özel alandır; yalnızca kamusal yoldan görülen hareket kayda alınır. Kışın yamaçlara yakın yollarda çamur ve sis görüşü kısaltır, bu da kısa ve tekrarlı kayıtlara ağırlık vermeyi gerektirir.

Ulubey dosyalarında şehirde yaşayıp köydeki evi boş bırakan ailelerin mirasçı sorunu, hisseli fındık bahçelerinin paylaşımı, kiraya verilen köy evlerinin sözleşmesi ve boşanma sürecindeki eşlerin ayrı yaşam düzeni sık görülür. Zamanlama önemlidir: miras ve hisse tartışmaları çoğu zaman bayramlarda ve hasat haftalarında, aile bireyleri köyde bir araya geldiğinde su yüzüne çıkar. Bu dönemde kimin köyde bulunduğu, bahçeye kimin girdiği ve ürünün kime gittiği kamusal yoldan belgelenebilir; konuşmalar kaydedilmez. Ulubey kendi adliyesi olmayan bir ilçedir; buradaki davalar yaklaşık 16 kilometre ötedeki Ordu Adalet Sarayı'nda görülür.

Ulubey, Ordu il merkezine kuş uçuşu yaklaşık 16 km mesafededir ve merkezle gündelik bir hareket ilişkisi içindedir. Nüfus açısından Ulubey, yaklaşık 18.000 kişilik nüfusuyla Ordu ilçeleri arasında 10. sıradadır.

Seyrek yerleşimde herkes birbirini tanır; Ulubey'de yabancı bir aracın aynı noktada beklemesi kısa sürede dikkat çeker. Bu nedenle saha çalışması yerel hareket saatlerine uyumlu, kısa ve gerekçesi önceden belirlenmiş ziyaretlerle yürütülür. Takip sırasında Kabadüz, Gürgentepe, Altınordu yönündeki geçişler sık görülen senaryolardır; bu ilçelerdeki gözlem gereği yazılı kapsamda önceden belirtilir.