Hemşin Özel Dedektif

Hemşin'i anlatmaya ismindeki karışıklıkla başlamak gerekir: Rize'de iki ayrı ilçe vardır, Hemşin ve Çamlıhemşin. Hemşin, Pazar'ın güneyinde, Çamlıhemşin yönündeki vadide yer alan ve yaklaşık 2.300 nüfusuyla Rize'nin en küçük nüfuslu ilçesidir; 134 kilometrekarelik alanda yoğunluk kilometrekareye on yedi kişidir. Ortaköy, Mutlu, Yeniköy ve Bahar mahalleleri ilçenin dağınık yerleşimini oluşturur. Bu benzer adlar, dosya kayıtlarında ve adres bilgilerinde yanlış ilçe yazılmasına neden olabilir.

Bu karışıklık adres tespitinde pratik bir sorundur: eski bir adres bilgisinde yalnızca Hemşin yazıyorsa, kişi gerçekte Çamlıhemşin'de ya da Hemşin'de olabilir; bu yüzden her iki vadi de taranır ve bulgular tek tabloda karşılaştırılır. Bu tür dosyalarda önce elinizdeki eski adres, telefon ve ortak tanıdık bilgisi düzenlenir; açık kaynak ve kamusal alandaki izler takip edilir; nüfus kaydı ya da başka resmî kayıtlar içeriden sorgulatılmaz. Küçük nüfusun olduğu bir vadide yabancı bir araç hemen fark edilir, bu yüzden uzun gözlem yerine belge ve açık kaynak çalışması öne alınır.

Hemşin dosyalarında göç etmiş ailelerin mirası, hisseli arazi ve yayla evleri, yazın dönen gurbetçilerin evlerinin kullanımı ve yıllardır görülmeyen yakınların adresi öne çıkar. Hemşin'deki uyuşmazlıklar Pazar'daki adliyede görülür. Kış aylarında yüksek kesimlerde kar ve buzlanma yolları aksatabilir, bu yüzden ziyaretler hava durumuna göre planlanır. Küçük bir ilçede dosya çoğu zaman tek bir mirasçı listesinin doğrulanmasından ibarettir; bu yüzden ziyaret sayısı en aza indirilir ve yazışma ile belge çalışması öne alınır.

İl merkezinden yaklaşık 32 km uzakta bulunan Hemşin, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. TÜİK tabanlı verilere göre ilçe, yaklaşık 2.300 kişilik nüfusuyla Rize ilçeleri arasında 12. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Hemşin'de saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Hareketin Pazar, Fındıklı, Ardeşen gibi yakın ilçelere uzanması ihtimali, dosya açılırken planlamaya dahil edilir.