Akyazı Özel Dedektif

Akyazı iki ayrı hayatı yan yana yaşatır: ovada tarım ve hayvancılık, yol kenarında ise OSB'nin yan sanayi fabrikaları. Sakarya Nehri'nin geniş taşkın ovasında yer alan ilçe, Adapazarı'na yaklaşık yirmi kilometre uzaktır ve TEM Otoyolu üzerinden Düzce yönüne açılır. İlçe merkezinde Yeni Mahalle adliye çevresindeki yerleşimdir; Kuzuluk'taki kaplıca bölgesi ise hafta sonu ve bayramlarda ayrı bir ziyaretçi hareketi taşır. Ovanın arkasında kalan Karapürçek komşuluk ve idari bağlar bakımından ilçeyle iç içedir.

Akyazı'da saha çalışması mesafelerle ölçülür. Merkez ile köyler arasında birkaç on kilometrelik tarım yolları vardır; bu yollarda yabancı bir araç hızla fark edilir. OSB hattında ise durum tersine döner: servis araçlarının sabah ve akşam yoğunluğu gözlemciyi doğal biçimde saklar. Bu yüzden ekip, kişinin vardiya servisine ve ana yola odaklanır, köy içi gözlemi yalnızca dosya gerektirdiğinde ve kısa süreyle yapar.

İlçedeki talepler üç gruba ayrılır. OSB tesislerinden kaynaklanan personel devamsızlığı birinci gruptur. Tarım arazisi ve miras paylaşımından doğan uyuşmazlıklar, arazinin fiili kullanımını ve tapuya konu mal varlığını belgelemeye dayalı ikinci gruptur. Üçüncü grup, köyden kente ve başka illere göç eden bireylerin adres tespiti ile kayıp yakın araştırmalarıdır. Her üç grupta da önce belge ve açık kaynak araştırması yapılır; yerinde gözlem yalnızca gerçekten gerektiğinde ve kısa tutulur. Hafta sonları Kuzuluk'a gelen ziyaretçi dalgası, kaplıca otelleri çevresinde kısa süreli gözlemi mümkün kılar; ancak otel içi, oda ve kaplıcanın kapalı alanları gözlem dışıdır ve özel alan kuralları burada da aynen geçerlidir.

Akyazı ile Sakarya merkezi arasındaki yaklaşık 21 km'lik mesafe, iş ve okul için her gün aşılan bir mesafedir. İlçe yaklaşık 100.000 kişilik nüfusuyla Sakarya ilçeleri arasında 3. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 159 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Seyrek yerleşimde herkes birbirini tanır; Akyazı'da yabancı bir aracın aynı noktada beklemesi kısa sürede dikkat çeker. Bu nedenle saha çalışması yerel hareket saatlerine uyumlu, kısa ve gerekçesi önceden belirlenmiş ziyaretlerle yürütülür. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Karapürçek, Hendek, Erenler çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.