Eşme Özel Dedektif

Eşme'nin hesabı koyun sayısı ve dokuma tezgâhı üzerinden tutulur. İlin güneybatısında, Uşak merkezine elli kilometreyi aşan bir uzaklıkta, sekiz yüz yirmi metre rakımlı bir platoda yer alan ilçe, il içinde en önemli koyun varlığına sahip yerdir. Tütün, buğday ve arpa tarımın ana ürünleridir; kilim dokumacılığı ise hâlâ hane ekonomisinin bir parçasıdır. İlçe, bir belde (Yeleğen) ile elliyi aşan köyden oluşur; nüfusun yarısından fazlası kırsal yerleşimlerde yaşar.

Akdeniz ile karasal iklim arasındaki geçiş kuşağında yer alan ilçede yazlar sıcak, kışlar soğuktur. Bu iklim hayvancılık takvimini ve yol koşullarını belirler: kışın köy yolları kapanabilir, yaz aylarında sürüler meralarda otlar. Merkez küçük, çarşısı sakin ve herkesin birbirini tanıdığı bir yerdir. Uşak merkeze, Ulubey'e ve Karahallı'ya uzanan yol bağlantıları kişinin gün içindeki hareketini ilçe dışına taşıyabilir.

Eşme dosyaları genellikle şehir sanayisinden çok kırsal ekonomiyle ilgilidir: hayvan ticaretinde alacak ve komisyon uyuşmazlıkları, tütün ve tahıl satışında tahsilat sorunları, kilim ve el dokuması ürünlerin satışında bayi anlaşmazlıkları, miras kalan arazi ve sürünün paylaşımı, köyde kayıtlı olup başka şehirde yaşayanların adres tespiti ve yaşlı yakınlarla ilgili mal varlığı meseleleri. Köy yollarında yabancı bir plakanın hemen sorulduğu bu ortamda dosyalar önce masa başında yürür; sahaya çıkılırsa pencereler kısa tutulur. Ağıl, ahır ve çiftlik içi özel alandır; kayıt yapılmaz.

İl merkezinden yaklaşık 49 km uzakta bulunan Eşme, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. TÜİK tabanlı verilere göre ilçe, yaklaşık 34.000 kişilik nüfusuyla Uşak ilçeleri arasında 3. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Eşme'de saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Hareketin Ulubey, Uşak Merkez, Karahallı gibi yakın ilçelere uzanması ihtimali, dosya açılırken planlamaya dahil edilir.