Adaklı Özel Dedektif

Adaklı, il merkezine otuz sekiz kilometre uzaklıkta, Bingöl'ün kuzeyinde yer alan küçük bir ilçedir. Yedi buçuk bine yakın nüfusu sekiz yüz kilometrekareyi aşan bir alanda yaşar ve kilometrekareye dokuz kişi düşer. İlçenin yerleşimi dağınıktır: merkez küçük bir çekirdek, çevresi ise yayla ve köylerden oluşur.

Yaşam hayvancılık ve yayla kullanımıyla şekillenir. Yazın hayvanlar yaylalara çıkar, bazı köylerde nüfus artar; sonbaharda dönüş yapılır ve kışın yerleşim sessizleşir. Bu mevsimsel hareket, Adaklı'daki dosya türünü belirler: yaylanın hangi ailenin kullanımında olduğu, ortak merada hayvan sayısı, kapalı kalan köy evinin kimde olduğu gibi sorular çıkar. Bu uyuşmazlıklarda kamusal yoldan görünen fiilî kullanım zaman damgalı kayda alınır; ağıla, meraya ya da parsele izinsiz girilmez.

Gurbet ilçedeki bir diğer belirleyicidir. Aile bireylerinin birçoğu İstanbul, Diyarbakır ya da yurt dışında yaşar; haber alınamayan bir yakın, eski bir adres veya bir miras konusu, Adaklı dosyalarının büyük kısmını oluşturur. İlçede bir yabancı aracın dikkat çekmesi kesindir, bu yüzden gözlem yapılmaz ya da çok kısa tutulur ve çalışma ağırlıklı olarak açık kaynak ve müvekkilin verdiği bilgilere dayanır. Kışın yollar yavaşlar, bazı köy yolları kapanır. Mal varlığı ve miras işlerinde tapu ile vergi bilgisini avukat, resmî yoldan talep eder.

İl merkezinden yaklaşık 38 km uzakta bulunan Adaklı, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. TÜİK tabanlı verilere göre ilçe, yaklaşık 7.500 kişilik nüfusuyla Bingöl ilçeleri arasında 5. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Adaklı'da saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Hareketin Kiğı, Yedisu, Yayladere gibi yakın ilçelere uzanması ihtimali, dosya açılırken planlamaya dahil edilir.