Gökçeada Özel Dedektif

Kabatepe iskelesinden kalkan feribot Gökçeada'ya yaklaşık bir buçuk saatte varır; adada gündelik hayatın temposunu hava koşulları belirler. Kuzulimanı'na inen yolcu, Türkiye'nin en büyük adasında ilk olarak seyrek bir nüfus, geniş bir arazi ve kıyıya yayılmış köyler görür. Merkez ile Kaleköy, Uğurlu ve Zeytinliköy ile Tepeköy gibi yerleşimler adanın ana duraklarıdır; Zeytinliköy ve Tepeköy ise adanın Rum kökenli geçmişini yaşatan, taş evleriyle bilinen köyleridir. Yaklaşık 11 bin nüfuslu ada, yazın yazlıkçı ve turistle belirgin biçimde kalabalıklaşır.

Adada saha çalışması gidiş-dönüş planıyla başlar. Rüzgâr ve dalga seferleri iptal edebilir; bu nedenle dönüş seferi baştan planlanır ve alternatif günler hesaba katılır. Küçük nüfusta yabancı bir kişi ya da araç çok çabuk fark edilir. Yazın kalabalık bunu hafifletir, kışın ise ada neredeyse boşalır ve yerinde gözlem çoğunlukla yapılmaz; açık kaynak araştırmasıyla yetinilir. Konutlar, pansiyonlar ve kapalı alanlar bu ortamda da gözlem dışındadır, yalnızca kamuya açık sahil, çarşı ve iskele çevresi gözlenebilir.

Gökçeada'da öne çıkan talepler adaya özgüdür. Ada dışına gitmiş yakınların adres tespiti, yazlık ev ve arsa satışlarında dolandırıcılık şüphesi, pansiyon ve işletmelerde sezonluk personelin güvenilirliği ve adada ya da adadan çıkış sırasında kaybolan kişi dosyaları sık görülür. Kayıp kişi dosyalarında kolluk ve sahil güvenlik başvurusu ilk adımdır; özel araştırma bunun yerine geçmez. Adaya yönelik kamuya açık kayıt ve feribot noktalarının taraması ise süreci tamamlar. Adada miras ve arazi uyuşmazlıklarında tapu kayıtları ve arazi kullanımı ayrıca belgelenir; adanın yüzölçümünün büyük olması ve köylerin birbirinden uzak durması, tek günde birden fazla köyü gezmeyi zorlaştırır.

Gökçeada, Çanakkale il merkezine kuş uçuşu yaklaşık 46 km uzaklıktadır; merkezle bağı güçlü olsa da kendi çarşısı ve gündelik düzeni vardır. İlçe yaklaşık 11.300 kişilik nüfusuyla Çanakkale ilçeleri arasında 10. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 40 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Kırsal dokuda mesafeler uzun, yollar az ve hareket öngörülebilirdir. Gökçeada'da çalışma, sürekli gözlem yerine kritik güzergâh ve zaman noktalarına odaklanır; bu yaklaşım hem maliyeti hem de fark edilme riskini düşürür. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Bozcaada, Eceabat, Çanakkale Merkez çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.