Osmancık Özel Dedektif

Osmancık'ı Kızılırmak olmadan anlatmak mümkün değildir. İlçe, Kızılırmak vadisinde, yaklaşık 420 metre yükseklikte, Karadeniz ile iç kesimin kesiştiği yerde kuruludur; Çorum Merkez'e yaklaşık elli kilometre mesafededir. Antik çağda Aflanos olarak bilinen yerleşimin kalesi, nehre bakan kayalık bir sırtta yükselir; tarihî Koyunbaba Köprüsü ilçenin simgesidir. Şenyurt, Koyunbaba, Cumhuriyet, Yeni, Esentepe, Yeşilçatma, Çay ve Gürleyik mahalleleri nehir boyunca dizilmiş kent dokusunu oluşturur.

Ekonomi pirinçle ayakta durur. Kızılırmak ovasında sulanan tarlalarda yetişen pirinç ilçenin adıyla anılır; yerel araştırmayla belirlenen Osmancık-97 çeşidi Türkiye'nin en çok tercih edilen pirinçlerinden biridir. Ekim ve sulama aylarında ova işlenir, sonbaharda hasat ve değirmen sezonu ilçeyi hareketlendirir. Sulama kanalları ve ova yolları, hasat haftalarında yabancı araçların dikkat çekmeden dolaşmasını kolaylaştırır; kışın ise çarşı sakinleşir. Kastamonu'nun Tosya ilçesine uzanan yol Osmancık'tan çıkar; bu yüzden pirinç tüccarının günlük hareketi çoğu zaman il sınırının ötesine taşar.

Osmancık dosyalarının büyük kısmı pirinç ticaretinin sözlü yapısından doğar: üretici, komisyoncu ve değirmen arasında "hasattan sonra öderim" cümlesiyle başlayan anlaşmalar alacağa dönüşür. Kantar fişi, sevkiyat izi, banka dekontu ve yazışma gibi belgeler delilin çekirdeğidir; saha tarafında karşı tarafın değirmen ve depo faaliyeti kamusal alandan belgelenir. Değirmen ve depo içine girilmez. Ayrıca Dodurga ve Laçin dosyaları da Osmancık Adliyesi'ne bağlandığından, üç ilçe arasındaki koordinasyon sık gerekir. Aile ve miras kaynaklı ova arazisi uyuşmazlıkları da yaygındır.

İl merkezinden yaklaşık 48 km uzakta bulunan Osmancık, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. Nüfus açısından Osmancık, yaklaşık 43.000 kişilik nüfusuyla Çorum ilçeleri arasında 3. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Osmancık'ta saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Takip sırasında Dodurga, Laçin, Oğuzlar yönündeki geçişler sık görülen senaryolardır; bu ilçelerdeki gözlem gereği yazılı kapsamda önceden belirtilir.