Şile Özel Dedektif

Kışın elli bin civarındaki nüfusuyla sakin bir Karadeniz kasabası görünümündeki Şile, yaz hafta sonlarında kentin dört bir yanından gelen ziyaretçilerle tanınmaz hâle gelir. Merkezde fener, kale ve uzun kumsallar; Ağva'da Göksu ve Yeşilçay derelerinin denize kavuştuğu noktada sıralanan butik oteller, pansiyonlar ve bungalovlar ilçenin vitrinidir. Kumbaba, Balibey, Sahilköy ve Kabakoz gibi kıyı yerleşimleri yazlık evlerle, iç kesimdeki köyler ise orman, küçük ölçekli tarım ve hayvancılıkla yaşar. Adını ilçeden alan el dokuması Şile bezi bölgenin bilinen ürünüdür. İlçeye ulaşım büyük ölçüde Şile yolu üzerinden sağlanır; raylı sistem bağlantısı yoktur ve merkez ile Ağva arasında da araçla zaman geçer.

Şile'de saha iki mevsimde iki ayrı yerdir. Yaz hafta sonlarında kalabalık, yabancı araç ve yüzleri doğal kılar; otopark, sahil ve restoran girişleri buluşmaların belgelenmesi için uygun noktalardır. Hafta içi ve kış aylarında ise ilçe sessizdir: Ağva'da bir pansiyonun önünde bekleyen araç ya da köylerde dolaşan tanınmayan biri hemen fark edilir. Bu dönemde gözlem çok kısa tutulur; kişinin kentten çıkış saati ve aracı kendi başlangıç noktasında belgelenir, varış ise tek bir kısa kayıtla tamamlanır. Konaklama yerlerinin odaları, bungalovları ve bahçeleri özel alandır; kayıt girişte ve kamuya açık yolda kalır.

Şile'den gelen dosyalar çoğunlukla İstanbul'un iç ilçelerinden başlar: hafta sonu "iş gezisi" ya da "arkadaşlarla kaçamak" gerekçesiyle Şile ve Ağva'ya giden eşle ilgili sadakat şüphesi. Bunun yanında yazlık ve arazi yatırımlarına bağlı miras ve ortaklık uyuşmazlıklarında mal varlığı araştırması ile köy kökenli ailelerde adres tespiti gelir. Şile'nin kendi adliyesi vardır.

İl merkezinden yaklaşık 57 km uzakta bulunan Şile, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. İlçe yaklaşık 50.000 kişilik nüfusuyla İstanbul ilçeleri arasında 38. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 63 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Köy ve mahalle ölçeğindeki yaşamda Şile'de gözlem, kalabalığa karışarak değil doğru zamanlamayla yapılır: pazar günleri, mesai çıkışları ve ulaşım saatleri planın omurgasıdır. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Sultanbeyli, Sancaktepe, Tuzla çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.