İnebolu Özel Dedektif

İnebolu, Millî Mücadele'de silah ve cephanenin karaya çıktığı limandır; ilçe, 1924'te İstiklal Madalyası verilen ilk ve tek ilçe olarak anılır. Kentin eski dokusu limanın yamacındadır: üç katlı, bahçeli ve meyve ağaçlı evler, dar sokaklar, Cünürye ve Camikebir mahalleleri. Aşağıhatipbağı ise ilçenin en kalabalık mahallesidir. Kastamonu Merkez'e yaklaşık altmış yedi kilometre uzaktaki ilçe, kıyı boyunca Abana, Bozkurt, Doğanyurt ve Çatalzeytin'e açılır.

Liman bugün de işleyen bir iskeledir; kereste, yonga levha, parke ve şeker yük listesinde yer alır. İnebolu kayığı, bölgenin ahşap tekne geleneğinin simgesidir. Yazın İnebolu, Ankara ve İstanbul'dan gelen yazlıkçıyla dolar; kıyı yolu bu dönemde yoğunlaşır. Kışın liman sakinleşir, yağış ve sis görünürlüğü düşürür.

İnebolu'nun yargı açısından bir özelliği vardır: ilçede ağır ceza mahkemesi bulunur ve kıyı ilçelerinin birçoğunun dosyaları buraya gelir. Bu yüzden Cide, Küre, Bozkurt ya da Çatalzeytin'de başlayan bir soruşturmanın duruşma ayağı İnebolu'da olabilir ve saha çalışması kıyı boyunca iki-üç ilçeyi tek kronolojide birleştirebilir. Dosyaların karakteri; liman ticareti ve kereste alacağı, yazlık ev alım satımı, il dışına göç etmiş akrabaların köydeki mal varlığı soruları ve yaşlı ebeveynin durumu etrafında şekillenir. Tarihî evlerin içi özel alandır. Dar liman sokaklarında park yeri azdır ve yaz hafta sonlarında araç trafiği yoğunlaşır; bu yüzden gözlem araçla değil, liman çarşısında yaya ve kısa pencerelerle yürür.

İnebolu, Kastamonu il merkezine kuş uçuşu yaklaşık 67 km uzaklıktadır; merkezle bağı güçlü olsa da kendi çarşısı ve gündelik düzeni vardır. İlçe yaklaşık 19.700 kişilik nüfusuyla Kastamonu ilçeleri arasında 5. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 47 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Kırsal dokuda mesafeler uzun, yollar az ve hareket öngörülebilirdir. İnebolu'da çalışma, sürekli gözlem yerine kritik güzergâh ve zaman noktalarına odaklanır; bu yaklaşım hem maliyeti hem de fark edilme riskini düşürür. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Küre, Abana, Bozkurt çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.