Doğanyurt Özel Dedektif

İnebolu'dan Cide'ye giden kıyı yolunda Doğanyurt, dağın denize doğrudan indiği bir ilçedir. Alanı yalnızca 193 kilometrekaredir; arazi dağlık ve engebeli olduğundan yerleşim, kıyıda küçük bir merkezde ve yamaçlardaki yirmi beş köyde toplanır. Merkez ve Hocaköyü, ilçenin iki mahallesidir; belediye statüsü 1990'da kazanılmıştır. 1990'da on üç binin üzerinde olan nüfus bugün beş bin dolayına inmiştir.

Ekonomi tarım ve ormancılığa dayanır; fındık, ceviz, kestane, arıcılık ve kıyıda sınırlı balıkçılık yapılır. Kıyı kesiminde kışlar yağmurlu ve ılık geçer; iç kesimlerde ise kar önemli bir sınırlayıcıdır. Bu çifte iklim, saha çalışmasının takvimini iki ayrı ritme böler: kıyıda yıl boyu hareket mümkündür, iç köylerde kış gözlemi çoğu zaman erteleme demektir. Yazın ilçe, il dışına göçmüş hemşehrilerin ve yazlıkçıların dönüşüyle canlanır.

Doğanyurt küçük bir yerleşimdir ve bu küçüklük kendi koşullarını getirir: çarşıda yabancı plaka hemen fark edilir. Bu nedenle çalışmalar çoğu zaman İnebolu ya da Cide'den, kıyı yolundaki geçişler üzerinden planlanır. Öne çıkan talepler il dışına göçmüş evlatların köydeki ebeveyn, ev ve fındık bahçesi soruları, miras arazisinin fiilî kullanımı, yazlık ev ve arsa uyuşmazlıkları ve adresi belirsiz kişilerin tespitidir. Ceviz ve fındık bahçesi sık sık ortak mirastır; bahçeyi kimin hasat ettiği ve ürünü kimin sattığı sorusu hasat ayında kamusal yol üzerinden belgelenir. Kış aylarında iç köy yollarının kapanma riski nedeniyle plan hava durumuna göre yazılır.

İl merkezine yaklaşık 74 km mesafedeki Doğanyurt, merkezden bağımsız işleyen bir yerel düzene sahiptir; bu uzaklık saha planlamasını doğrudan etkiler. Nüfus açısından Doğanyurt, yaklaşık 5.100 kişilik nüfusuyla Kastamonu ilçeleri arasında 14. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Doğanyurt'ta saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Takip sırasında İnebolu, Şenpazar, Küre yönündeki geçişler sık görülen senaryolardır; bu ilçelerdeki gözlem gereği yazılı kapsamda önceden belirtilir.