Ayvacık Özel Dedektif

Ayvacık'ın göl kıyıları, ilçenin Samsun'daki ayırt edici özelliğidir. Suat Uğurlu ve Hasan Uğurlu barajlarının oluşturduğu göller, çevresindeki balık ve et lokantalarıyla hafta sonları il merkezinden gelenleri ağırlar. Merkezde saat kulesi ve çeşmeli bir meydan, bir de Galip Öztürk Stadyumu vardır. Eyüpsultan, Fatih Sultan Mehmet, Orhangazi, Orta ve Yunus Emre gibi merkez mahalleleri ile Ardıç, Başalan ve Çamalan gibi çevre yerleşimler ilçenin dokusunu oluşturur.

Ekonomi fındık, mısır ve buğday tarımına, sınırlı hayvancılığa ve balıkçılığa dayanır. İlçede dikkat çeken bir yapı da, erkeklerin sık sık başka kentlerde, özellikle inşaat sektöründe çalışmaya gitmesidir. Bu, ilçeyi iki ayrı zaman dilimine böler: şantiye dönemlerinde evde yalnızca kadınlar, çocuklar ve yaşlılar olur; dönüşlerde ise ilçe canlanır. Yaklaşık kırk bir kilometre uzaklıkta, deniz seviyesine yakın bir rakımda yer alan ilçe, kış aylarında ova hava koşullarının etkisinde kalır.

Saha çalışması için bu ritim önemlidir. Uzakta çalışan bir yakının ilçeye ne zaman dönüp ne yaptığı, gelirinin ne kadarını aileye ayırdığı ve ilçede kimlerle vakit geçirdiği, ancak dönüş dönemlerinde gözlenebilir. Göl kıyısındaki lokantalar ve kafeler kamusal alandır; ancak göl kıyısı tanıdık yüzlerle dolu olduğundan aynı mekâna tekrar gitmek yerine farklı günlerde farklı noktalar seçilir. Ayvacık'ın adliye işleri Çarşamba'da yürür; avukatla teslim ve duruşma takvimi bu mesafeye göre kurulur. Ayvacık'ta gündem uzakta çalışan eşin yaşam düzeni, başka kentte yaşayan mirasçının adres tespiti ve fındık satışından doğan alacak ihtilaflarıdır.

İl merkezinden yaklaşık 41 km uzakta bulunan Ayvacık, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. İlçe yaklaşık 18.600 kişilik nüfusuyla Samsun ilçeleri arasında 14. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 49 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Ayvacık'ta saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Salıpazarı, Çarşamba, Tekkeköy çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.