Gercüş Özel Dedektif

Gercüş, Batman'dan Midyat'a giden hattın ortasındaki durak gibidir: il merkezine yaklaşık kırk iki kilometre uzaklıkta, Hasankeyf ile Midyat arasında yer alır. Yaklaşık on dokuz bin nüfuslu ilçe, kilometrekareye yirmi bir kişiyle seyrek yerleşimlidir; nüfus ilçe merkezi ve çevredeki köyler arasında dağılır. Batman ile Mardin arasında kalan konumu, ilçeyi iki ilin etkisinde bırakır: çarşı, okul ve sağlık hizmeti için bazı sakinler Batman'a, bazıları Midyat'a gider.

Ekonomi tarım ve hayvancılığa dayanır; tahıl, bağ ve küçükbaş hayvancılık çevre köylerin temelidir. Tarihî yapılar ve taş mimari, bölgenin Midyat ve Hasankeyf ile paylaştığı geleneğin bir parçasıdır. Başka şehirlere ve yurt dışına göç eden ailelerin köydeki ev ve arazisi, yaz aylarında kullanıma açılır, kışın ise kapalı kalır; bu da miras paylaşımı ve fiilî kullanım dosyalarını doğurur.

Saha çalışması için iki unsur önemlidir: mesafe ve ilçenin iki il arasındaki konumu. Bir kişinin iş ve yaşam alanı çoğu zaman Midyat ya da Batman tarafında olduğundan, gözlem Gercüş'te değil asıl günü geçirdiği yerde yapılır; ilçede belge ve açık kaynak incelemesi öne alınır. Konut ve avlular gözlem dışıdır. Öne çıkan talepler adres tespiti, arazi ve miras sorunları, ürün satışı alacakları ve aile dosyalarıdır.

Gercüş'te dosyanın sınırı çoğu zaman ilçe değil, yoldur: Batman, Hasankeyf ve Midyat arasındaki hat, kişinin günlük hareketinin gerçek haritasını çizer ve gözlem bu hat üzerindeki durak noktalarına göre kurulur.

İl merkezinden yaklaşık 42 km uzakta bulunan Gercüş, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. İlçe yaklaşık 18.900 kişilik nüfusuyla Batman ilçeleri arasında 5. sıradadır; kilometrekareye düşen yaklaşık 21 kişi, sokak dokusunun ne kadar kalabalık olduğunu gösterir.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Gercüş'te saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Dosyaların bir bölümünde güzergâh Hasankeyf, Batman Merkez, Beşiri çevresine uzanır; bu nedenle plan ilçe sınırında bitmez.