Hani Özel Dedektif

Hani'yi haritada üç komşusuyla birlikte okumak gerekir: Lice, Kocaköy ve Dicle ile bir üçgen oluşturan ilçe, 436 kilometrekarelik yüzölçümüyle ilin küçük ilçelerinden biridir. Nüfusu 32 bin civarında olan Hani'de yoğunluk kilometrekarede yetmişi aşar; yani çevresindeki dağlık ilçelere göre daha sıkışık, merkez ile köyler arasında kısa mesafeli bir yerleşim ağı vardır. İl merkezine yaklaşık 57 kilometre uzaklıktadır.

Kısa mesafeler ve sık yerleşim, komşuluk ilişkilerinin yoğun olduğu anlamına gelir. Bu dokuda herkes birbirini ve birbirinin aracını tanır; dışarıdan gelen birinin aynı noktada beklemesi hemen dikkat çeker. Bu yüzden Hani'de gözlem, merkezdeki pazar, resmî kurumlar ve ana yol gibi herkese açık noktalarda, kısa ve tekrar eden pencerelerle yürütülür. Ağıl, bahçe ve özel arazilerin içine girilmez.

Hani'den gelen dosyalar çoğunlukla ailevi niteliktedir. Geniş ailede yürüyen bir boşanma, velayet ya da miras uyuşmazlığında bulgunun aile içinde dolaşmaması hayati önemdedir; bu yüzden bulgular yalnızca müvekkile ve avukatına teslim edilir. Diğer sık talepler köyden kente göç etmiş yakınların adres tespiti, hayvancılık ve küçük ticaretten doğan alacaklar ve uzaktaki bir yakınla irtibatın kopmasıdır. Küçük bir ilçede dosyanın duyulma riski yüksek olduğundan, ilk görüşmede kimlerden gizli kalınması gerektiği yazılı olarak belirlenir.

Kış aylarında köy yollarının durumu ve hasat dönemindeki yoğunluk takvimi etkiler; bu yüzden çalışma, hava ve tarım takvimi dikkate alınarak birkaç haftaya yayılır.

İl merkezinden yaklaşık 57 km uzakta bulunan Hani, kendi ekonomik ve sosyal düzenine sahip bir ilçedir. Nüfus açısından Hani, yaklaşık 32.000 kişilik nüfusuyla Diyarbakır ilçeleri arasında 12. sıradadır.

Köy ve mahalle ölçeğindeki yaşamda Hani'de gözlem, kalabalığa karışarak değil doğru zamanlamayla yapılır: pazar günleri, mesai çıkışları ve ulaşım saatleri planın omurgasıdır. Takip sırasında Kocaköy, Lice, Dicle yönündeki geçişler sık görülen senaryolardır; bu ilçelerdeki gözlem gereği yazılı kapsamda önceden belirtilir.