Çatalzeytin Özel Dedektif

Çatalzeytin'in hikâyesi, yakınındaki Cinolis'ten başlar: M.Ö. dördüncü yüzyıla kadar uzanan bu eski yerleşim, ilçenin antik geçmişini temsil eder. Orta çağda Çobanoğulları ve Candaroğulları beyliklerinin topraklarında kalan kıyı, 1461'de Osmanlı yönetimine girdi; ilçe statüsünü 1954'te kazandı. Bugün ilçenin iki mahallesi vardır: Merkez ve Çelebiler. Kırk bir köy, dağlık bir kıyı şeridine dağılmıştır ve nüfusun bir kısmı il dışında, özellikle büyük şehirlerde yaşar.

Coğrafi olarak Çatalzeytin, Kastamonu'nun Sinop'a en yakın kıyı ilçelerinden biridir. Doğuda Sinop'un Türkeli ilçesi, batıda Bozkurt komşudur ve Karadeniz Sahil Yolu bu üç yerleşimi aynı hatta bağlar. Bu yüzden bir kişinin sabah Çatalzeytin'de, öğleden sonra Türkeli ya da Ayancık'ta olması olağandır; il sınırı gündelik hayatın bir engeli değil, geçiş noktasıdır. Kastamonu Merkez'e yaklaşık yetmiş üç kilometre mesafe, ilçeyi il merkezinden bir günlük gidiş geliş uzaklığında bırakır.

Saha çalışmasında Çatalzeytin'in avantajı kıyı yolunun tek hat olmasıdır: bir kişinin hangi yöne gittiği, kamusal noktadaki geçişlerle okunabilir. Dezavantajı ise küçük çarşıdır; yabancı araç hemen fark edilir, bu yüzden bekleyiş yerine kısa pencerelerle çalışılır. Yaz aylarında yazlıkçı ve il dışına göçmüş hemşehrilerin dönüşü hareketi artırır. Dosya tipleri; kıyıdaki yazlık ev ve arsa uyuşmazlıkları, il dışındaki çocukların köydeki ebeveynle ilgili soruları, Sinop sınırını aşan ticari alacaklar ve adresi belirsiz kişinin tespitidir. Kış aylarında sis ve yağış görünürlüğü düşürür; bu dönemde bekleyiş yerine açık kaynak ve belge incelemesi öne alınır.

İl merkezine yaklaşık 73 km mesafedeki Çatalzeytin, merkezden bağımsız işleyen bir yerel düzene sahiptir; bu uzaklık saha planlamasını doğrudan etkiler. TÜİK tabanlı verilere göre ilçe, yaklaşık 7.200 kişilik nüfusuyla Kastamonu ilçeleri arasında 11. sıradadır.

Dağınık köy yerleşimi ve sınırlı ulaşım seçenekleri nedeniyle Çatalzeytin'de saha planı, ilçe merkezine giriş-çıkış güzergâhları ve belirli günlerde yoğunlaşan hareket üzerine kurulur. Hareketin Bozkurt, Abana, İnebolu gibi yakın ilçelere uzanması ihtimali, dosya açılırken planlamaya dahil edilir.